Tajemniczy, czarny monolit pojawia się na Ziemi u zarania dziejów, stając się katalizatorem pierwszego kroku ewolucyjnego. Miliony lat później analogiczny obiekt zostaje odnaleziony na Księżycu, wysyłając sygnał w kierunku Jowisza. W ślad za nim w głęboki kosmos wyrusza ekspedycja naukowa. Na pokładzie statku dochodzi jednak do cichego pojedynku między ludzką załogą a zarządzającym systemami pokładowymi sztucznym intelektem. Wyprawa przekształca się w niezwykłą podróż poza granice czasoprzestrzeni i ludzkiego rozumienia. Nagrody: Oscar za najlepsze efekty wizualne. 3 nagrody BAFTA: scenografia, zdjęcia, dźwięk. Uznawany przez krytyków i historyków kina za jedno z najważniejszych dzieł w historii sztuki filmowej. Ocena Filmweb: 8,0/10 (widzowie)