DANE PRODUKCYJNE Tytuł oryginalny: The Ghost Writer. Reżyseria: Roman Polański. Scenariusz: Robert Harris i Roman Polański, na podstawie powieści Harrisa „The Ghost” (2007). Zdjęcia: Paweł Edelman. Muzyka: Alexandre Desplat. Obsada: Ewan McGregor, Pierce Brosnan, Olivia Williams, Kim Cattrall, Tom Wilkinson, Timothy Hutton. Premiera: Berlinale, luty 2010. Czas trwania: 128 min. O CZYM JEST FILM Anonimowy specjalista od poprawek literackich przyjmuje zlecenie dokończenia pamiętników byłego premiera Wielkiej Brytanii, po tym jak poprzedni współautor zginął w niewyjaśnionych okolicznościach. Pobyt w odizolowanej posiadłości na amerykańskiej wyspie obnaża sieć intryg związanych z domniemaną współpracą premiera z CIA. Rozwikłanie zagadki grozi utratą życia. KONTEKST POWSTANIA Robert Harris napisał powieść pod wpływem znajomości z Tonym Blairem — postać premiera Adama Langa powszechnie odczytywano jako aluzję do niego. Polański, od 1978 roku niemogący wjechać do USA, kręcił amerykańską wyspę na niemieckiej wyspie Sylt i w studiu Babelsberg. W listopadzie 2009, w trakcie postprodukcji, reżyser został aresztowany w Szwajcarii na wniosek władz USA i dokończył montaż filmu w areszcie domowym w Gstaad. ODBIÓR KRYTYCZNY Roger Ebert (rogerebert.com, 2010) pisał: „Smooth, calm, confident, it builds suspense instead of depending on shock and action” oraz że „Polanski at 76 provides a reminder of directors of the past who were raised on craft, not gimmicks”. Film zdobył Srebrnego Niedźwiedzia dla najlepszego reżysera na Berlinale oraz sześć Cezarów. KONTROWERSJE Aresztowanie Polańskiego w trakcie postprodukcji wywołało międzynarodową debatę o granicy między uznaniem dla twórczości artysty a nierozliczoną sprawą karną z 1977 roku — okoliczność, którą krytycy odczytali jako ironicznie bliską losowi bohatera filmu, ściganego wygnańca. DZIEDZICTWO Film uznawany jest za jeden z najbardziej dopracowanych obrazów późnej twórczości Polańskiego i wzorcowy powrót do klasycznego thrillera konspiracyjnego w duchu lat 70. CIEKAWOSTKI PRODUKCYJNE Amerykańską wyspę zagrały plaże Sylt; montaż dokończono w areszcie domowym; Paweł Edelman celowo utrzymywał chłodną, szarą paletę barw budującą klaustrofobiczny nastrój. WĄTEK CHRZEŚCIJAŃSKI Film porusza problem sumienia, odpowiedzialności za prawdę i konsekwencji współudziału w złu — przypomina o ewangelicznej zasadzie, że prawda wyzwala (J 8,32), a ukrywanie nieprawości prędzej czy później wychodzi na jaw. HISTORIA KLUBU Roman Polański nie pojawiał się dotąd w historii seansów klubu — to pierwsze spotkanie klubowiczów z jego twórczością. PYTANIA DO DYSKUSJI 1. Granice kompromisu moralnego w służbie ludziom sprawującym władzę. 2. Wpływ mediów i piarowych mechanizmów na kształtowanie wizerunku polityków. 3. Samotność człowieka skonfrontowanego z machiną państwowej korupcji i tajnych służb. 4. Pojęcie prawdy obiektywnej w świecie zdominowanym przez interesy geopolityczne. 5. Czy twórczość artysty można oceniać w oderwaniu od jego biografii i czynów? ŹRÓDŁA: Roger Ebert (rogerebert.com, 2010); NPR (2010); Wikipedia (EN) — The Ghost Writer (film), The Ghost Writer (soundtrack).